Publikacje

Recenzja - Pętla dobrego samopoczucia


Dwóch naukowców z Zachodu pisze popularnonaukową książeczkę demaskującą jeden z najbardziej podstępnych wzorców kulturowych współczesności. Lekkim stylem (jak na akademików), celnie i krytycznie starają się rozprawić z nową ideologią, która przenika coraz więcej obszarów naszego codziennego życia, kultury, rynku. I co z tego wychodzi? “Pętla dobrego samopoczucia” autorstwa Carla Cederströma i Andre Spicera.

Autorzy zainteresowali się tym, jak dobre samopoczucie zmienia się w ideologię, jak zmieniają się współczesne imperatywy i jakie pułapki za nimi się kryją. Kiedy dobre samopoczucie, zdrowie, produktywność, indywidualizm i samoekspresja stają się nakazem, lądujemy w wiecznym pościgu za niespełnialnym ideałem, a co za tym idzie - nawracającym poczuciu winy i obsesjach. Zanurzeni w wolnym rynku przekonujemy się wzajemnie o osobistej odpowiedzialności za całość swojej egzystencji. Problemy natury strukturalnej zostają przedefiniowane tak, by odpowiedzialność ponosił za nie obywatel jako jednostka. To, że ktoś nie ma stabilnej pracy, bezpieczeństwa, nie może utrzymać rodziny czy jest społecznie wykluczany, to wina jego małej motywacji, braku pozytywnego myślenia (no bo przecież nie istnieje ubóstwo, podziały klasowe, nadużycia władzy itd).

Lektura daje okazję, by krytycznie przyjrzeć się wielu zjawiskom współczesnej cywilizacji - kultowi ciała, biomoralności, byciu w sieci, budowaniu własnego wizerunku,  obsesji monitorowania swoich postępów, gamifikacji życia, procesowi uwewnętrzniania reguł wolnego rynku, które radykalnie zmieniają naszą mentalność. W życiu spełnionego człowieka nie ma miejsca na słabość, niedoskonałość, smutki, otyłość itp. Niestety podążanie za taką ideologią niesie ze sobą wiele konsekwencji, które paradoksalnie jeszcze bardziej nas unieszczęśliwiają. “Syndrom dobrego samopoczucia “ jest pułapką, ponieważ dobrostan, szczęście i przyjemność stają się obowiązkiem, a nie da się ich ostatecznie osiągnąć na rozkaz. Tym bardziej, że możemy obawiać się wykluczenia i napiętnowania, gdy się mu nie podporządkujemy.

W książce trochę obrywa się też różnym “modnym” zjawiskom jak coaching, psychologia pozytywna, uszczęśliwiające diety i inne “Sekrety” pozytywnego myślenia. Autorzy proponują spojrzeć na nie, jako narracje częściowo napędzające opisywany syndrom.

Podobne spojrzenie na współczesność proponowane jest już od jakiegoś czasu przez wielu badaczy i problemy wokół kultury szczęścia poruszane były nie raz, ale ta krótka publikacja ma wyjątkowo przystępną formę. Lekki, nieco ironiczny język unika męczących akademickich wywodów, a pobieżny przegląd różnych zjawisk inspiruje do dalszych poszukiwań wśród gęsto cytowanej literatury. Wiele spostrzeżeń i przytaczanych faktów pochodzi z krajów zachodniej Europy, ale znakomity wstęp Małgorzaty Halber zakotwicza treść trochę bardziej w naszych lokalnych realiach.

Czytadełko warte polecenia dla każdego, kto ma ochotę na trochę zdrowego dystansu do życia w dzisiejszym świecie, choć uwaga! - niektóre wnioski mogą być przytłaczające ;) W końcu wszyscy jesteśmy częścią tego społeczeństwa i nie zawsze da się znaleźć tylne wyjście...

A.Ch. XII 2016

Cedeström C.,Spicer A. (2016). Pętla dobrego samopoczucia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Menu oferta i dodatkowe informacje

Gabinet Psychoterapii

al. Grunwaldzka 76/78, lok.219
Gdańsk, Wrzeszcz

Prawa autorskie © ARCHE Psychoterapia - www.arche.org.pl

Projekt i wykonanie: Web Designers